Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi’nin (ANAMED) 19 Mart 2025’te açılan Kuşbakışı Filistin sergisinin kataloğu Yapı Kredi Yayınları’ndan yayımlanıyor. Filistin topraklarının tarihsel, politik ve kültürel bağlamda nasıl gözlendiğini ele alan Kuşbakışı Filistin sergisinin küratörlerinden Prof. Dr. Zeynep Çelik kataloğun editörlüğünü yaptı. Katalog aynı zamanda Palestine from Above adıyla İngilizce olarak yayımlanacak. Hem somut hem soyut anlamda havadan bir bakışın sonuçlarını gözler önüne seren sergi, ilk olarak, Eylül 2021 – Ocak 2022 tarihleri arasında Ramallah’taki A.M. Qattan Vakfı’nda ziyarete açılmıştı.

Sergiye eşlik etmek üzere hazırlanan kataloğun yayımlanması vesilesiyle Prof. Rashid Khalidi bir konuşma yapacak. Ortadoğu tarihçisi Khalidi, serginin ve kitabın Filistin’in tarihi derinliğini ortaya çıkardığını ve “topraksız bir halk için halksız bir toprak” inancını çürüttüğünü ileri sürüyor. Khalidi’nin kendi ifadesiyle, “bilinçli hafıza kaybı, tarihin ve bağlamın belli bir amaçla silinmesi, saptırmalar, yerleşimci sömürgeciliğin kronik, vazgeçilmez özelliğidir. Bir halkın kendi ülkesi üzerindeki hakkını yok etmenin en kesin yolu, o toprakla arasındaki tarihsel bağı inkâr etmektir. Sergi ve katalogdaki görseller ve metinler, bu hafıza kaybına, bu silme eylemine ve bu saptırmalara karşı durmaktadır.”

Serginin İstanbul’da açılan güncellenmiş halinde ve kataloğunda, Ortadoğu’daki şiddet, savaş teknolojilerindeki yükseliş ve Gazze’de devam eden yıkım ele alınıyor. Arşiv belgeleri, fotoğraf albümleri, haritalar, mektuplar, videolar ve sanat işlerinden oluşan seçki, havadan bakışın gözetim aracı olarak nasıl kullanıldığını ve bunun Filistin tarihine nasıl yön verdiğini inceliyor. ANAMED’de yeniden ele alındığı şekliyle sergi, son dönemdeki savaşı göz önünde bulundurarak tarihsel süreci tekrar inceliyor. Yazid Anani, Zeinab Azarbadegan, Zeynep Çelik ve Salim Tamari’nin küratörlüğünü, Asma’ Al-Mozayen’in asistan küratörlüğünü üstlendiği Kuşbakışı Filistin sergisi, 25 Ocak 2026’ya dek ANAMED’de ziyaret edilebilecek.